• 5130927 All visits
    0 yesterday
    0online
    0this month
    0this week
    0today

سایت های مرتبط


                                                                                               برای هرچه بهتر و سریع لود شدن سایت مطبوعات فارس از مرورگر موزیلا فایرفاکس استفاده نمایید www.matboatfars.com                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     
 سایت عکس - عکس مکث 24  - خبرگزاری عکس - عکسمکث24 - تصویر - عکسهای - عکسمکث - عکسهای روز - عکس مکث - فتو - عکسمکس - ایمج - پیکچر - photo - picture -  عکسمکس24 - image - عکس در مطبوعات - مطبوعات در عکس - عکس و مطبوعات - مطبوعات و عکس - عکس مطبوعات - مطبوعات عکس - خبرگذاری عکس - عکس خبرگزاری - خبرگزاری مطبوعات فارس - خبرگذاری - خبر گزاری - خبر گذاری - عکس خبر - خبر عکس - روزنامه فارس - خبر فارس - عکس فارس - فارس عکس - شیراز عکس - عکس شیراز - خبرگذاری مطبوعات فارس - خبرگزاری مطبوعات فارس - فارس روزنامه - شیراز روزنامه - روزنامه شیراز - خبرگزاری عکس مطبوعات فارس - خبرگذاری عکس مطبوعات فارس - سایت مطبوعات شیراز - مطبوعات شیراز - شیراز مطبوعات - خبرگزاری مطبوعات شیراز - خبرگزاری فارس مطبوعات - خبرگذاری فارس مطبوعات - خبرگزاری سایت فارس - سایت خبری فارس - سایت خبری شیراز - سایت شیراز - شیراز سایت - اخبار فارس - فارس اخبار - اخبار شیراز - شیراز اخبار - خبر شیراز - عکس خبر - خبر عکس - خبرهای فارس - خبرهای شیراز - سایت فارس - خبر فارس - خبرفارس - فارسخبر - خبرشیراز - شیراز خبر - شیرازخبر - فارس خبر - شیرازعکس - توریسم و گردشگری - توریسم - توریست - گردشگری - هشدار - هشدار زیست محیطی - عکسهای گردشگری - site ax - site axmax - site axmax24 - saite axmax24 - saite ax - aksmaks24 - aksmaks - site matboatfars - saite matboatfars - matboatfars - Newspaper - khabar - news - farsnews - newsfars - matboatfarsnews - newsmatboatfars - fars news - news fars - matboatfars news - news matboatfars - photonews - newsphoto - photo news - news photo - عکس خبری - تصویر خبر - خبر تصویری - گزارش تصویری - عکسهای خبری - خبرهای تصویری - سایت خبری مطبوعات فارس - سایت عکس خبری مطبوعات فارس GOOGLE Mozilla Firefox- www.search.xco.ir-www.dl.agahipost.com       www.matboatfars.coms search.jamasp.ir



امروز یکشنبه 24 شهریور 1398   برابر با  :    15/9/2019  میلادی    مصادف با :    1441/1/15  قمری
خاطره کمرنگ خرس قهوه ای در ذهن زاگرس

خرم آباد - خبرگزاری مهر: روند حیات خرس قهوه ای در ایران از گذشته های دور تا به امروز حکایت از کمرنگ شدن خاطره گونه ای صلح طلب دارد که به رغم کمترین آزار با بی مهری مورد هجمه قرار می گیرد تا راوی تلخ انقراض نسل یک گونه حیاتی برای اکوسیستم زاگرس باشد.

به گزارش خبرنگار مهر، حیات وحش ایران دارای 194 گونه پستاندار بوده که در 37 خانواده و 10 راسته جای گرفته اند که در این بین خرس ها یکی از خانواده های ارزشمند محیط زیست ایران به شمار می آیند.

در ایران از خانواده خرس ها تنها دو گونه قهوه ای و سیاه شناسایی شده است. خرس ها پستاندارانی بسیار تنومند، قوی و پشمالو هستند که با سری پهن، پوزه ای کشیده، گوشهایی کوچک و گرد، چشم هایی ریز و نزدیک به هم و دم بسیار کوتاه که به سختی قابل رویت است، شناخته می شوند.

خرس ها همچون ما انسانها با کف پا راه می روند و رد پای آنها شبیه رد پای ما انسانها بوده و تنها کمی پهن تر است. خرس ها می توانند مسافت کوتاهی را روی دو پا راه بروند. خرس ها در راسته گوشتخواران قرار گرفته اند اما اغلب از مواد گیاهی استفاده کرده و در حقیقت همه چیز خوارند.

خاطره کمرنگ خرس قهوه ای در ذهن زاگرس
مشاهده خرس قهوه ای در زاگرس

خرس گونه ای است که حس بویایی فوق العاده ای داشته و به راحتی می تواند به وسیله همین حس قوی اجسام را تفکیک کند. این در حالی است که بینایی این گونه به شدت ضعیف بوده و تنها از طریق حس بویایی به زندگی خود ادامه می دهد.

ارزش اقتصادی گونه ای منحصر بفرد

خرس ها حیوانات بسیار مفیدی هستند و با از بین بردن حشرات و جوندگان مضر نقش موثری در کنترل آفات به عهده دارند. خرس ها حیواناتی صلح طلب به حساب آمده و تا حد ممکن از درگیری اجتناب می کنند.

آنها به مجرد دیدن یا حس کردن بوی انسان فرار می کنند ولی خرس های ماده بچه دار، خرس های زخمی، خرس هایی که جایی برای خواب زمستانی پیدا نکرده اند و خرس هایی که از خواب زمستانی بیدار شده اند، گاهی مهاجم و بسیار خطرناکند.

بزرگترین گوشتخوار حیات وحش ایران در معرض خطر

زاگرس زیستگاه بسیار مناسبی برای این گونه به حساب می آید و این در حالی است که در سال های اخیر به علت تخریب بیش از حد زیستگاه و کاهش مواد غذایی، گاهی اوقات به اماکن مسکونی نزدیک شده و به همین دلیل اغلب کشته شده اند.

خرس های قهوه ای معمولا جثه ای بزرگ داشته و در حقیقت این گونه بزرگترین گوشتخوار حیات وحش ایران به شمار می آید. این گونه رنگی متفاوت از قهوه ای تیره تا زرد بور داشته و در مناطق غرب ایران رنگ اکثر خرس ها روشنتر از مناطق شمالی است.

خاطره کمرنگ خرس قهوه ای در ذهن زاگرس
رد پای خرس قهوه ای در کوههای لرستان

توله ها عموما قهوه ای تیره اند و در ناحیه یقه آنها قسمت روشنی مانند خرس سیاه مشاهده می شود.

تخریب جنگل های زاگرس جمعیت خرس قهوه ای را تهدید می کند

این گونه در مناطق جنگلی خزر، ارسباران، زاگرس، علفزارهای مرتفع کوهستانی نزدیک به جنگل و دره های پایین دست جنگلی ایران پراکنده شده و در حقیقت از خراسان شمالی تا آذربایجان و از آذربایجان تا لرستان، خوزستان و فارس پراکنده شده است.

خرس گونه ای شبگرد بوده و اگر روزها نیز دیده شود بدان معناست که در مناطق آرامش کافی موجود بوده و از دخالت ما انسانها به دور مانده است.

این در حالی است که تخریب جنگل های زاگرس به شدت جمعیت خرس قهوه ای را در معرض خطر قرار داده تا بدین ترتیب گونه ای که در شرایط طبیعی 30 تا 45 سال عمر می کند، در سنین پایین در معرض از بین رفتن قرار بگیرد.

خرس زاگرس؛ گونه ای که در برخی مناطق به یادها سپرده شد

و اما کوشان مهران، کارشناس ارشد تنوع زیستی و زیستگاهها در زمینه وضعیت خرس در طول تاریخ سخنان قابل تاملی دارد.

وی در این رابطه گفت: در فلزکاری های عهد ساسانی در کنار صحنه های نخجیر شیر و گوزن زرد، معرکه نبرد سوار ساسانی که با نیزه و یا زوبین، خرسی را به خاک و یا درخت می دوزد صحنه ای چشمگیر است.

خاطره کمرنگ خرس قهوه ای در ذهن زاگرس
زندگی دو توله خرس بی مادر در پارک کوهستانی خرم آباد

وی ادامه داد: این امر حکایت از آن دارد که در روزگاران کهن جنگل بلوط یا پسته کوهی از آذربایجان غربی تا قلب استان پارس را پوشش می داد و به عنوان نمونه اکنون در شازند استان مرکزی 13 هکتار جنگل بلوط تنها یادگار پراکنش پوشش جنگلی زاگرس تا این نقطه از فلات ایران بوده است در حالیکه تا حدود 30 سال پیش هنوز تعدادی خرس در اطراف شازند وجود داشت که اکنون به یادها پیوسته است.

مهران ادامه داد: خرس هایی که در محدوده کنونی زاگرس از آذربایجان غربی تا شمال خوزستان و نواحی جنگلی فارس وجود دارند متعلق به زیر گونه
" Ursus arctos Syriacus Hemprich& Ehrenberg, 1828 "
هستند که به خرس سوری معروف هستند.


خرس قهوه ای؛ همزاد تاریخ طبیعی ایران

وی در ادامه سخنان خود به دلایل از بین رفتن جمعیت این گونه در خاورمیانه اشاره کرد و گفت: در بسیاری از مناطق همچون نواحی زاگرسی ایران تخریب جنگل ها باعث نابودی بسیاری از گونه های وابسته به این زیست بوم در خاورمیانه کهن شده است.

مهران افزود: برای نمونه تا سال 1500 میلادی هنوز در کوههای جنوب شبه جزیره سینا و بویژه کوه سنت کاترین خرس سوری با آن رنگ روشن وجود داشت که اکنون باور وجود خرس در این زیستگاه خشک و کوهستانی بسیار دشوار است.

این محقق و پژوهشگر یادآور شد: آخرین گزارش خرس سوری در سوریه به سال های 1960 محدود می شود البته به ظاهر شانس با این "همه چیز خوار" یار بوده و پس از چند دهه مجدد وجود آن در کوهستان های حواشی شهر باستانی دمشق ثابت شده است.

دو راهکار خلع سلاح جوامع محلی و حفاظت از اراضی جنگلی

مهران یادآور شد: شاهزاده مسعود میرزا ظل السلطان که در سن 17 سالگی فرمانفرمای ایالت فارس شده به شکار خرسی بزرگ و بور در کودیان فارس در خاطرات خود اشاره داشته است البته در همین ایام بود که حواشی رود قره آغاج (چوب سیاه) در نزدیکی شیراز به دلیل انبوه پوشش گیاهی و فراوانی گراز زیستگاه شیر و به احتمال بسیار خرس بوده است.

خاطره کمرنگ خرس قهوه ای در ذهن زاگرس
وی به وضعیت مطلوب خرس در کوه های البرز و خراسان در اوایل دهه 60 اشاره کرد و گفت: ولی متاسفانه به مرور وضعیت تخریب محیط زیست تاثیر خود را بر روی حیات گونه های حیات وحش گذاشت.

کارشناس ارشد تنوع زیستی و زیستگاهها در پایان صحبت هایش برای ادامه حیات خرس در مناطق مختلف ایران اسلامی به چند عامل اشاره کرد و یادآور شد: بی پرده باید گفت در ایران حفظ نسل خرس منوط به دو شرط خلع سلاح جوامع محلی و جلوگیری کامل از تصرف اراضی و تغییر کاربری و ارزیابی واقعی طرح های عمرانی است.

لرستان از مهمترین زیستگاه های خرس قهوه ای در ایران

یک محقق و پژوهشگر محیط زیست نیز در این رابطه در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به زیستگاههای خرس قهوه ای در کشور اظهار داشت: معمولا مادرها و توله ها زیستگاه هایی را به خود اختصاص می دهند بطوریکه هر جا که ما خرس ها و توله ها را ببینیم آنجا برای ما بسیار حیاتی و با اهمیت است.

دکتر باقر نظامی ادامه داد: در حقیقت این گونه مناطق زیستگاههای منبع ما هستند زیرا خرس ها در آنجا زاد و ولد می کنند.

وی به وضعیت خرس قهوه ای در لرستان اشاره کرد و بیان داشت: صحبت هایی که با مردم محلی استان لرستان داشتیم گویای این موضوع است که لرستان قطعا یکی از بهترین و مهمترین زیستگاه های خرس قهوه ای در ایران است.

این فعال محیط زیست افزود: با توجه به اینکه بلوط برای خرس ها خیلی مهم است به همین دلیل در حوزه زاگرس و همچنین استان لرستان جمعیت خرس قهوه ای مناسب است چرا که بلوط همچون گردو روغنی بوده و برای خرس ها به عنوان یک غذای مناسب به حساب می آید.

اهمیت خرسها در اکوسیستم های جنگلی

نظامی به اهمیت خرسها در اکوسیستم های جنگلی اشاره کرد و گفت: وجود خرس ها در اکوسیستم های جنگلی بسیار مهم است زیرا با خوردن جانورانی همچون موشها و دیگر جوندگان، ملخ ها و مورچه ها جمعیت آنها را کنترل می کنند.

این محقق محیط زیست ادامه داد: جالب است که بدانید که بسیاری از دانه های جنگلی تا زمانی که از معده خرس ها عبور نکند قدرت رشد و باروری نمی یابند به همین دلیل حفظ گونه ای همچون خرس به حفظ زمین های کشاورزی و جنگلها کمک بسیار مهمی می کند.

خاطره کمرنگ خرس قهوه ای در ذهن زاگرس
نظامی به آمار شکار توله خرس ها اشاره کرد و گفت: چیزی که خیلی تاسف بار است این است که میانگین توله هایی که هر سال به همراه مادرشان دیده می شوند بسیار کم است.

خرس هایی که فرصت ادامه حیات نمی یابند

وی ادامه داد: بر اساس مطالعاتی که در هیمالیای پاکستان انجام شده میزان میانگین تولد هر توله خرس کمی بیش از 1.3 بوده و این در حالی است که در البرز مرکزی ایران این عدد به دو توله رسیده است.

این پژوهشگر محیط زیست افزود: متاسفانه در لرستان این رقم خیلی کمتر از آن چیزی است که در دنیا گزارش شده است بطوریکه در لرستان میانگین تولد هر توله 1.2 بوده و این بدان معناست که لرستان کمترین میزان زاد و ولد خرس ها را در دنیا داراست.

نظامی به دلایل پایین بودن میانگین تولد توله خرس ها در لرستان اشاره کرد و گفت: خرس ها بسیار به غذای گوشتی وابسته اند اما طعمه های گوشتی در لرستان از دسترس خرس ها به دلایل مختلف دور شده است.

وی با یادآوری اینکه خرس های مادر هر چقدر که سنشان بالاتر برود تعداد توله هایی که هر بار به دنیا می آورند بیشتر می شود، گفت: اما خرس هایی که در زاگرس دیده می شوند اغلب یک یا دو توله به همراه دارند و خیلی به ندرت دیده شده که 3 توله به همراه خرس مادر باشد زیرا این خرس ها خیلی فرصت نمی کنند که حیات داشته باشند چرا که به راحتی از طبیعت حذف می شود.

17 مورد حمله به خرس ها در لرستان ثبت شده است

این فعال و پژوهشگر محیط زیست به تحقیقات میدانی انجام شده در لرستان پیرامون شکار خرس ها اشاره کرد و بیان داشت: ما در تحقیقاتی که در استان لرستان انجام داده ایم در بین 55 مورد مصاحبه با مردم 12 مورد بوده که خرس ها به اموال جوامع محلی حمله کرده اند.

خاطره کمرنگ خرس قهوه ای در ذهن زاگرس
نظامی افزود: این در حالیست که از مجموع 56 مصاحبه انجام شده دیگر مشخص شد که 17 مورد جوامع محلی لرستان به خرس ها حمله کرده و باعث زخمی شدن و حتی کشته شدن این گونه های ارزشمند شده اند.

ضرورت مشارکت مردم محلی برای حراست از گونه های جانوری

وی با تاکید بر اینکه خرس ها گونه های ارزشمندی هستند و باید این گونه حفظ و حراست شود، یادآور شد: ما با مردم که صحبت می کردیم فهمیدیم مردم لرستان به حیوانات علاقه دارند به همین دلیل ما شیوه مدیریت مناطق به روش مشارکتی را به اداره محیط زیست لرستان پیشنهاد می کنیم.

این محقق محیط زیست گفت: در این زمینه یکسری قوانین وجود دارد که در واقع دست و پا گیر مدیران شده که اینها را باید کم کم حذف کرد و از مردم بومی مناطقی همچون قالی کوه برای حراست از این گونه های ارزشمند استفاده کرد.

نظامی انتخاب محیط بان از میان جوامع محلی را یکی از این راهکارها دانست و گفت: بدون شک این مردم خیلی بهتر از ما مناطق را می شناسند و می دانند که گونه های مهمی همچون خرس و پلنگ در چه مناطقی زیست می کنند و چه خطراتی را پیش روی دارند.

وی پیرامون برخورد مردم محلی با خرس ها نیز عنوان کرد: مردم محلی می توانند در برخورد با خرسی که به زمین زراعی آنها نزدیک شده با استفاده از قوطی های کنسرو به هم متصل شده تولید صدا کرده و بدین طریق باعث فراری دادن خرس بشوند زیرا سر و صدا حتی از طریق بلند کردن صدای رادیو می تواند سبب فراری شدن خرس ها شود.

این پژوهشگر محیط زیست یادآور شد: همچنین مردم محلی در برخورد با خرس نباید از او فرار کنند و باید سر جایشان بیاستند تا خودش برود چرا که اگر فرار کنند بدون شک با واکنش سریع این گونه مواجه خواهند شد.

به هر حال به نظر می رسد حیات خرس قهوه ای در زاگرس نیازمند مدیریت و برنامه ریزی برای آموزش جوامع محلی و جلب حس مشارکت این افراد است زیرا استمرار شکار خرس قهوه ای نسل این گونه را در زیستگاههای کنونی نیز با مخاطرات جدی مواجه کرده بطوریکه ممکن است روزی حیات وحش ایران به مانند دیگر گونه ها شاهد از میان رفتن گونه ای صلح طلب باشد و آن روز جز افسوس و حسرت شاید چیز دیگری برای مطرح کردن نداشته باشیم.


s

نام  :  
ایمیل :  
متن نظر  :  
کد روبرو را وارد کنید :       







 

 
 

کاریکاتور


 

قیمت سکه و ارز


آرشیو اخبار تصویری


   

 


Skip Navigation Links.

آرشیو اخبار روز


   

جستجوی گوگل


web counter